Sonucunuz burada görünecek
Bilgileri doldurun ve Hesapla'ya basın.
Aynı ürünü farklı zamanlarda farklı fiyatlardan aldıysanız (kademeli alım, ortalama maliyet düşürme stratejisi gibi), gerçek birim maliyetinizi bulmak için basit bir ortalama değil, ağırlıklı ortalama almanız gerekir — çünkü her alımın miktarı farklıdır.
Her alımınızı "adet, birim fiyat" biçiminde ayrı satırlara yazın; ağırlıklı ortalama birim maliyetinizi, toplam adedi ve toplam maliyeti görün.
Ortalama Maliyet Hesaplama: adım adım örnek hesaplama
Aynı ürün 3 ayrı partide alınmış: 120 adet × 185,00 ₺, 200 adet × 172,50 ₺, 80 adet × 198,00 ₺. Stoğun ortalama birim maliyeti ne?
- Alımlar (adet, birim fiyat)
- 120, 185.00 200, 172.50 80, 198.00
- 1
Her partinin tutarı
Parti tutarı = Adet × Birim fiyat
120 × 185,00 ₺ = 22.200,00 ₺ · 200 × 172,50 ₺ = 34.500,00 ₺ · 80 × 198,00 ₺ = 15.840,00 ₺ = 3 parti
- 2
Toplam adet
Σ Adet
120 + 200 + 80 = 400 adet
- 3
Toplam maliyet
Σ (Adet × Birim fiyat)
22.200,00 ₺ + 34.500,00 ₺ + 15.840,00 ₺ = 72.540,00 ₺
- 4
Ağırlıklı ortalama birim maliyet
Ortalama = Toplam maliyet ÷ Toplam adet
72.540,00 ₺ ÷ 400 = 181,35 ₺
- 5
Karşılaştırma: basit (ağırlıksız) ortalama
Basit ortalama = Σ Birim fiyat ÷ Parti sayısı
(185,00 ₺ + 172,50 ₺ + 198,00 ₺) ÷ 3 = 185,17 ₺
- 1. parti (120 adet)185,00 ₺
- 2. parti (200 adet)172,50 ₺
- 3. parti (80 adet)198,00 ₺
- Ağırlıklı ortalama181,35 ₺
Bilmeniz gereken: Ortalama, partilerin fiyatlarının basit ortalaması değildir: çok adet alınan partinin fiyatı sonucu daha çok çeker. Satırlarda ondalık ayırıcı olarak nokta kullanın (ör. "10, 172.50"); virgül, adet ile fiyatı ayırır.
Ortalama Maliyet nasıl hesaplanır?
Neden basit ortalama yanıltıcı olur?
Basit ortalama, yalnızca fiyatları toplayıp alım sayısına böler — miktarları hesaba katmaz. Örneğin 10 adet 250 TL'den ve 20 adet 300 TL'den alındığında, basit ortalama (250+300)/2=275 TL çıkar; ama gerçekte 20 adetlik alım daha ağır bastığından gerçek ortalama maliyet 275'ten yüksektir.
Ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?
Her satırın adedi ile birim fiyatı çarpılıp o satırın toplam maliyeti bulunur; tüm satırların toplam maliyeti, tüm satırların toplam adedine bölünerek ağırlıklı ortalama birim maliyet elde edilir — miktarı büyük olan alımlar ortalamayı kendine doğru çeker.
Nerede kullanılır?
Yatırım araçlarında (hisse, kripto, döviz) "ortalama maliyet düşürme" (dollar-cost averaging) stratejisinde, ticari stok değerlemesinde ve toptan alım maliyeti hesaplarında bu yöntem standarttır.
Örnek hesap
10 adet 250 TL'den, 20 adet 300 TL'den alınan bir üründe: toplam adet 30, toplam maliyet 8.500 TL, ağırlıklı ortalama birim maliyet 283,33 TL'dir — basit ortalama olan 275 TL'den yüksektir, çünkü daha pahalı olan 20 adetlik alım ortalamayı yukarı çekmiştir.
Sık sorulan sorular
Ağırlıklı ortalama ile basit ortalama neden farklı çıkıyor?+
Basit ortalama yalnızca fiyatları toplar, miktarları görmezden gelir; ağırlıklı ortalama ise her fiyatı o alımın miktarıyla "ağırlıklandırır" — miktarı büyük olan alımlar sonucu daha çok etkiler.
Satırları nasıl girmeliyim?+
Her alımı ayrı bir satıra, "adet, birim fiyat" biçiminde yazın (ör. "10, 250"); virgül veya noktalı virgülle ayırabilirsiniz, her satır ayrı bir alımı temsil eder.
Bu yöntem hisse/kripto "ortalama maliyet düşürme" stratejisiyle aynı mı?+
Evet, dollar-cost averaging (maliyet ortalaması) stratejisinde farklı fiyatlardan yapılan alımların gerçek birim maliyetini bulmak tam olarak bu ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplanır.
Geçersiz veya eksik bir satır girersem ne olur?+
Adet veya fiyat eksik/geçersiz olan satırlar hesaba katılmadan atlanır; yalnızca geçerli satırlar toplama dahil edilir.
Bu sayfa hakkında
- Yayıncı:
- Kalkoro — Teknolojig Bilişim Teknolojileri A.Ş., İstanbul
- Hazırlayan:
- Furkan Tur — Editör (Finans, kredi, vergi, muhasebe, ticaret, hukuk, çalışma hayatı)
- Kontrol eden:
- Ahmet Tur — Editör
Parametreler resmî kaynaklardan alınır; son güncelleme tarihi sayfanın altında görünür.
Yanlış sonuç mu gördünüz? Sayfanın üstündeki "Hata bildir" düğmesini kullanın; her bildirim incelenir.
Hesaplama yöntemi ve doğruluk politikası →
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya yatırım tavsiyesi değildir. Resmî işlemlerde ilgili kurumun hesabı ve mali müşavir/avukat görüşü esastır.
Son güncelleme: