Sonucunuz burada görünecek
Bilgileri doldurun ve Hesapla'ya basın.
Fazla mesainin tek bir oranı yoktur — bordronuzda üç ayrı kalem olabilir: haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlı, sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmiş süreyi aşan "fazla süreli" çalışma %25 zamlı, hafta tatili ve resmî tatil çalışması ise %100 zamlıdır. Çoğu hesaplayıcı yalnız ilkini bilir; yukarıdaki araç üçünü de hesaplar.
Brüt maaşınızı ve çalışma türünü seçin: saatlik ücretiniz, zamlı saat ücreti ve toplam fazla mesai alacağınız — 4857 sayılı İş Kanunu'nun oranlarıyla, saniyesinde.
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama: adım adım örnek hesaplama
- Aylık Brüt Maaş
- 45.000,00 ₺
- Çalışma Türü
- Fazla çalışma (%50 zamlı)
- Fazla Mesai (Saat)
- 20
- 1
Saatlik brüt ücret
Saatlik = Aylık brüt ÷ 225
45.000,00 ₺ ÷ 225 = 200,00 ₺
- 2
Zamlı saat ücreti
Fazla çalışma × 1,5 · Fazla sürelerle çalışma × 1,25 · Tatil çalışması × 2
200,00 ₺ × 1,5 = 300,00 ₺
- 3
Fazla mesai ücreti
Ücret = Zamlı saat ücreti × Saat
300,00 ₺ × 20 = 6.000,00 ₺
- Fazla süre (×1,25)5.000,00 ₺
- Fazla çalışma (×1,5)6.000,00 ₺
- Tatil (×2)8.000,00 ₺
Bilmeniz gereken: Haftalık 45 saati aşan çalışma “fazla çalışma”dır (%50 zamlı); sözleşmede haftalık süre 45 saatten azsa aradaki saatler “fazla sürelerle çalışma”dır (%25 zamlı). Yıllık fazla çalışma 270 saati geçemez.
Fazla Mesai Ücreti nasıl hesaplanır?
Hesabın temeli saatlik ücrettir ve yasal esas şudur: aylık brüt ücret 225'e bölünür (ayda 30 gün × günde 7,5 saat). Sonra çalışmanın türüne göre zam katsayısı uygulanır.
Üç oran, üç ayrı durum
| Çalışma türü | Koşul | Zam | Katsayı |
|---|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan işler | %50 | saatlik × 1,5 |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmedeki süre 45 saatin altındaysa, onu aşıp 45'e kadar olan kısım | %25 | saatlik × 1,25 |
| Hafta tatili / genel tatil (UBGT) | Pazar veya resmî tatil günü çalışma | %100 | saatlik × 2 |
Resmî tatil (UBGT) çalışmasında mantık şöyledir: o günün ücreti zaten maaşınızın içindedir; çalıştığınızda bir yevmiye daha alırsınız — pratikte o günün her saati iki kat ücretlenir.
Yıllık sınır ve onay şartı
Fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz ve işçinin yazılı onayı gerekir. Onay iş sözleşmesinde alınmış olabilir; işçi bu onayı 30 gün önceden bildirerek geri çekebilir.
Ücret yerine serbest zaman
İsterseniz zamlı ücret yerine izin kullanabilirsiniz: fazla çalışılan her saat için 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışmanın her saati için 1 saat 15 dakika serbest zaman. Bu hakkı 6 ay içinde, ücretinizden kesinti olmadan kullanırsınız. İşveren sizi ücret yerine izne zorlayamaz — seçim işçinindir.
Kimler fazla mesai yapamaz?
18 yaşını doldurmamış işçiler, sağlık raporuyla gece çalışamayacağı belirlenenler, gebe ve yeni doğum yapmış çalışanlar ile kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlara fazla çalışma yaptırılamaz; gece vardiyasında fazla çalışma yasaktır.
Örnek hesap
Aylık brüt maaşı 45.000 TL olan bir çalışan düşünelim. Saatlik ücreti 45.000 / 225 = 200 TL'dir. Bir ayda 10 saat fazla mesai (haftalık 45 saati aşan çalışma) yaptıysa: zamlı saat ücreti 200 × 1,5 = 300 TL, toplam fazla mesai alacağı 10 × 300 = 3.000 TL brüt. Aynı çalışan bir resmî tatilde 7,5 saat çalışsaydı: saat ücreti 200 × 2 = 400 TL'den 7,5 × 400 = 3.000 TL ek brüt kazanırdı. Bu tutarlar brüttür; bordroda gelir vergisi ve SGK kesintisine tabidir.
Brüt maaşa göre saatlik ücret ve fazla çalışma ücreti
Saatlik ücret = aylık brüt ÷ 225. Fazla çalışma (haftalık 45 saati aşan) %50, fazla süreli çalışma (45 saatin altındaki sözleşmelerde) %25, hafta tatili ve genel tatil çalışması %100 zamlı ödenir.
| Brüt aylık ücret | Saatlik ücret | Fazla çalışma (saat) | Fazla süreli (saat) | Tatil çalışması (saat) |
|---|---|---|---|---|
| 30.000,00 TL | 133,33 TL | 200,00 TL | 166,67 TL | 266,67 TL |
| 35.000,00 TL | 155,56 TL | 233,33 TL | 194,44 TL | 311,11 TL |
| 40.000,00 TL | 177,78 TL | 266,67 TL | 222,22 TL | 355,56 TL |
| 50.000,00 TL | 222,22 TL | 333,33 TL | 277,78 TL | 444,44 TL |
| 60.000,00 TL | 266,67 TL | 400,00 TL | 333,33 TL | 533,33 TL |
| 75.000,00 TL | 333,33 TL | 500,00 TL | 416,67 TL | 666,67 TL |
| 100.000,00 TL | 444,44 TL | 666,67 TL | 555,56 TL | 888,89 TL |
Sık sorulan sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?+
Aylık brüt ücret 225 saate bölünerek saatlik ücret bulunur; haftalık 45 saati aşan her saat bu ücretin %50 fazlasıyla (×1,5) ödenir. Örnek: 45.000 TL brüt maaşta saatlik 200 TL, fazla mesai saati 300 TL'dir.
Resmî tatilde çalışmanın ücreti nasıl hesaplanır?+
Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günü çalışan işçi, o günün ücretine ek olarak bir günlük ücret daha alır — pratikte saat başına iki kat (%100 zamlı). Araçta "hafta tatili / genel tatil" türünü seçerek hesaplayabilirsiniz.
Hafta sonu (pazar) mesaisi nasıl ücretlendirilir?+
Hafta tatilinde çalıştırılan işçinin o günkü çalışması %100 zamlı ücretlendirilir. Cumartesi, iş yerinde iş günü sayılıyorsa normal ücrete tabidir; 45 saat aşılıyorsa aşan kısım %50 zamlı fazla mesaidir.
Saatlik ücret neden 225'e bölünerek bulunuyor?+
Yerleşik uygulamada aylık çalışma süresi 30 gün × 7,5 saat = 225 saat kabul edilir. Aylık brüt ücretin 225'e bölünmesi, Yargıtay içtihatlarıyla da benimsenen saatlik ücret esasıdır.
Fazla mesai yılda en fazla kaç saat olabilir?+
Fazla çalışma bir yılda 270 saati aşamaz. Bu sınırın aşılması hâlinde işçi, fazla çalışma ücretleri ödense bile iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Fazla mesai ücreti yerine izin kullanabilir miyim?+
Evet. Fazla çalışılan her saat için 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışmanın her saati için 1 saat 15 dakika serbest zaman hakkı vardır; 6 ay içinde kullanılır. Seçim işçiye aittir, işveren izne zorlayamaz.
Maaşa "fazla mesai dahildir" yazılması geçerli mi?+
Sözleşmede fazla mesainin ücrete dahil olduğu kararlaştırılabilir; ancak Yargıtay bunu yılda 270 saatle sınırlı kabul eder. 270 saati aşan çalışmaların ücreti her durumda ayrıca ödenmek zorundadır.
Fazla mesai ücretinden vergi kesilir mi?+
Evet, fazla mesai ücreti brüt kazanca eklenir; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesintisine tabidir. Net tutarı görmek için brüt toplamı "Brütten Nete Maaş" aracımızda hesaplayabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu sayfa hakkında
- Yayıncı:
- Kalkoro — Teknolojig Bilişim Teknolojileri A.Ş., İstanbul
- Hazırlayan:
- Furkan Tur — Editör (Finans, kredi, vergi, muhasebe, ticaret, hukuk, çalışma hayatı)
- Kontrol eden:
- Ahmet Tur — Editör
Parametreler resmî kaynaklardan alınır; son güncelleme tarihi sayfanın altında görünür.
Yanlış sonuç mu gördünüz? Sayfanın üstündeki "Hata bildir" düğmesini kullanın; her bildirim incelenir.
Hesaplama yöntemi ve doğruluk politikası →
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya yatırım tavsiyesi değildir. Resmî işlemlerde ilgili kurumun hesabı ve mali müşavir/avukat görüşü esastır.
Son güncelleme: