Sonucunuz burada görünecek
Bilgileri doldurun ve Hesapla'ya basın.
Bir varlığın vadeli işlem (futures) sözleşmesindeki "teorik adil fiyatı", bugünkü (spot) fiyatından farklıdır — aradaki fark, vadeye kadar geçen sürede oluşan taşıma maliyetinden (risksiz faiz ile varlığın kendi getirisi/temettüsü arasındaki farktan) kaynaklanır.
Varlığın bugünkü (spot) fiyatını, risksiz faiz oranını, varlığın kendi getiri/temettü verimini ve vadeye kalan gün sayısını girin; teorik adil vadeli işlem fiyatını görün.
Vadeli İşlem Fiyatı Hesaplama: adım adım örnek hesaplama
- Spot Fiyat
- 285,50 ₺
- Risksiz Faiz (%)
- %38
- Temettü Verimi (%)
- %3
- Vadeye Kalan Gün
- 60
- 1
Net taşıma oranı
Net = Risksiz faiz − Temettü verimi
%38 − %3 = %35
- 2
Vadeye düşen taşıma oranı
Taşıma = Net oran × Gün ÷ 365
0,35 × 60 ÷ 365 = 0,0575
- 3
Teorik vadeli fiyat
F = Spot × (1 + Taşıma)
285,50 ₺ × (1 + 0,057534) = 301,93 ₺
- 4
Baz (vadeli − spot)
Baz = F − Spot
301,93 ₺ − 285,50 ₺ = 16,43 ₺
- Teorik vadeli:285,50 ₺ → 301,93 ₺
- Spot:285,50 ₺ → 285,50 ₺
Bilmeniz gereken: Vadeye yaklaştıkça baz sıfıra iner ve vadeli fiyat spota yakınsar. VİOP’ta piyasa fiyatı teorik değerden sapabilir; aradaki fark arbitraj fırsatı ya da piyasa beklentisidir. Hesap basit faiz varsayar.
Vadeli İşlem Fiyatı nasıl hesaplanır?
Taşıma maliyeti modeli
Vadeli işlem fiyatı = Spot fiyat × (1 + (Risksiz faiz oranı − Varlığın getirisi) × Vade günü ÷ 365). Bu formül, "bugün varlığı alıp vadeye kadar elde tutmanın maliyeti" mantığına dayanır: parayı risksiz faizle değerlendirmek yerine varlığa bağlamanın fırsat maliyeti (risksiz faiz), varlığın kendi getirisiyle (varsa temettü/kira gibi) kısmen dengelenir.
Risksiz faiz ile varlık getirisi arasındaki fark neden önemli?
Risksiz faiz, varlığın getirisinden yüksekse (pozitif taşıma maliyeti), vadeli fiyat spot fiyattan yüksek çıkar — çünkü varlığı elde tutmanın fırsat maliyeti, varlığın kendi getirisiyle tam karşılanmaz. Tam tersi durumda (varlığın getirisi risksiz faizden yüksekse) vadeli fiyat spot fiyattan düşük çıkabilir.
Bu "teorik" fiyat, gerçek piyasa fiyatıyla her zaman aynı mı?
Hayır — bu model, arbitraj fırsatı olmadığı varsayımına dayanan teorik bir adil fiyattır; gerçek piyasada arz-talep dengesi, likidite ve beklentiler nedeniyle gerçekleşen fiyat bu teorik değerden sapabilir.
Örnek hesap
Spot fiyatı 2.500 TL olan bir varlık için, risksiz faiz oranı %45, varlığın kendi getiri verimi %5 ve vadeye 90 gün kala teorik adil vadeli işlem fiyatı 2.746,58 TL'dir — taşıma maliyeti (spot ile vadeli fiyat arasındaki fark) 246,58 TL'dir.
Sık sorulan sorular
Vadeli fiyat neden her zaman spot fiyattan yüksek çıkmıyor?+
Risksiz faiz oranı, varlığın kendi getirisinden (temettü/kira verimi gibi) düşükse, taşıma maliyeti negatife dönebilir ve vadeli fiyat spot fiyatın altında çıkabilir — bu, "getirisi yüksek" varlıklarda (ör. yüksek temettülü hisseler) daha sık görülür.
Bu formül gerçek piyasa fiyatını birebir tahmin eder mi?+
Hayır, bu yalnızca teorik (arbitrajsız) bir adil fiyat modelidir; gerçek piyasa fiyatı, arz-talep, likidite ve piyasa beklentileri gibi ek faktörlerden dolayı bu teorik değerden sapabilir.
Temettü ödemeyen bir varlık için getiri oranını sıfır mı girmeliyim?+
Evet, varlığın kendine özgü bir getirisi (temettü, kira, faiz gibi) yoksa bu alanı sıfır bırakabilirsiniz; bu durumda taşıma maliyeti tamamen risksiz faiz oranına bağlı hâle gelir.
Vadeye kalan gün sayısı arttıkça fark nasıl değişir?+
Vade uzadıkça, taşıma maliyeti (risksiz faiz ile getiri arasındaki fark) daha uzun bir süre boyunca birikir; bu yüzden vadeli fiyat ile spot fiyat arasındaki fark, vade uzadıkça büyür.
Bu sayfa hakkında
- Yayıncı:
- Kalkoro — Teknolojig Bilişim Teknolojileri A.Ş., İstanbul
- Hazırlayan:
- Furkan Tur — Editör (Finans, kredi, vergi, muhasebe, ticaret, hukuk, çalışma hayatı)
- Kontrol eden:
- Ahmet Tur — Editör
Parametreler resmî kaynaklardan alınır; son güncelleme tarihi sayfanın altında görünür.
Yanlış sonuç mu gördünüz? Sayfanın üstündeki "Hata bildir" düğmesini kullanın; her bildirim incelenir.
Hesaplama yöntemi ve doğruluk politikası →
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya yatırım tavsiyesi değildir. Resmî işlemlerde ilgili kurumun hesabı ve mali müşavir/avukat görüşü esastır.
Son güncelleme: